دستگاه سی پپ CPAP ( یا فشار پیوندی مثبت پیوسته )


دستگاه سی پپ CPAP ( یا فشار پیوندی مثبت پیوسته )

دستگاه سی پپ CPAP ( یا فشار پیوندی مثبت پیوسته ) نوعی از درمان است که فشار هوای خفیف را به راه هوایی بالایی بیمار منتقل می کند تا راه های هوایی خود را باز نگه دارد تا بیماران بتوانند در حالی که به خواب می روند، به طور طبیعی نفس بکشند یا به عبارت دیگر موجب رفع گرفتگی عمل تنفس می شود. دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP می تواند برای درمان مشکلات تنفسی مانند آپنه انسدادی خواب و خروپف مزمن استفاده شود.

دستگاه سی پپ cpap چیست؟

خواب شبانه خوب، یکی از مهمترین اجزای زندگی بشری است، که میتواند سبب هوشیاری و فعالیت متناسب در طی روز (بیداری) باشد. تحقیقات جدید نشان داده که خواب خوب عامل اصلی عملکرد مناسب سیستم ایمنی بدن است و بلعکس اختلال خواب در پیدایش بسیاری از بیماری های قلبی، مغزی و ریوی نقش دارد. اختلال خواب میتواند دلایل گوناگون داشته باشد. یکی از مهمترین دلایل آن وقفه تنفسی ( OSA : Obstructive Sleep Apnea ) یا آپنه انسدادی خواب می باشد. به صورت عادی عضلات در هنگام خواب شل می شوند.

مسیر هوایی از دیواره های انعطاف پذیر و بافتهای نرم تشکیل شده است که در هنگام خواب باعث مسدود شدن مسیر تنفسی می گردد. وقفه تنفسی در خواب اختلالی است که در آن تنفس در طی خواب متوقف می شود و می تواند یک اختلال جدی و تهدید کننده حیات باشد. برای بررسی این بیماری ها، کلینیک های خواب تاسیس شده است و با مشاوره و تجویز پزشک می توان از دستگاه های کمک تنفسی برای زندگی بهتر استفاده کرد.

دستگاه سی پپ CPAP

نام دستگاه سی پپ CPAP به اختصار از عبارت لاتین Continuos Positive Airway Pressure (فشار جریان هوای مثبت دایمی) گرفته شده است. سی پپ CPAP دستگاهی کوچک می باشد که برای کمک به افرادی که از اختلالات خواب یا حالتهای دیگر رنج می برند مورد استفاده قرار می گیرد. این اختلالات تأثیر منفی بر روی عملکرد تنفسی چه در هنگام خواب و چه در فعالیت های روزمره می گذارد.

سی پپ CPAP ( یا فشار پیوندی مثبت پیوسته ) نوعی از درمان است که فشار هوای خفیف را به راه هوایی بالایی بیمار منتقل می کند تا راه های هوایی خود را باز نگه دارد تا بیماران بتوانند در حالی که به خواب می روند، به طور طبیعی نفس بکشند یا به عبارت دیگر موجب رفع گرفتگی عمل تنفس می شود. دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP می تواند برای درمان مشکلات تنفسی مانند آپنه انسدادی خواب و خروپف مزمن استفاده شود.

سی پپ CPAP موثرترین درمان غیر جراحی برای آپنه انسدادی خواب است. این اولین انتخاب درمان است و بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. این استاندارد طلایی برای درمان آپنه خواب است.

دستگاه سی پپ CPAP با استفاده از یک تربوفن و لوله خرطومی و ماسک فشار هوای خفیفی را به راه هوایی بالایی (مجاری تنفسی) شخصی که در خواب است می رساند. تربوفن سی پپ CPAP هوای داخل اتاق را مکیده سپس آن را کمی فشرده کرده و سپس توسط لوله خرطومی و ماسک از طریق بینی یا دهان و بینی به راه هوایی بالایی شخص انتقال می دهد. هوای تحت فشار مانع از انسداد راه هوایی بالایی (مجاری تنفس) شده به طوری که باعث می شود فرد در خواب به صورت طبیعی تنفس کند.

انواع دستگاه سی پپ CPAP ؟

۱- دستگاه سی پپ CPAP با فشار ثابت:

سی پپ CPAP فشار مثبت بالای اتمسفر را به صورت مداوم و یکسان در حین دم و بازدم از طریق ماسک به بیمار اعمال می کند.
فشار دستگاه توسط پزشک بعد از آزمایشات انجام شده در طول یک شب ( پلی سومنوگرافی یا PSG ) در آزمایشگاه خواب تعیین می شود.

۲- دستگاه CPAP با فشار خودکاریا اتو سی پپ: ( Auto Cpap – APAP )

بر اساس آنالیز میکروپرسسور ( micro processor ) داخلی از میزان کاهش یا قطع فلو و snoring ( خرویف ) فشار را تنظیم می کنند و به بیمار اعمال می کنند. این دستگاه ها بخصوص در موارد آپنه های انسدادی خواب که positional هستند و در شرایط قرارگیری بدن در وضعیت خاص کم و زیاد می شوند بسیار مورد استفاده دارد.

سی پپ CPAP چه مدت طول می کشد تا اثر کند؟

تجربه هر کس با سی پپ CPAP متفاوت است. اگر فردی فشار صحیح برای حفظ راه هوایی فوقانی خود دریافت کند، آپنه انسدادی خواب و خروپف آنها فورا درمان می شود. اینکه چه مدت طول می کشد تا فرد احساس رضایت از درمان خود با سی پپ CPAP را در طول روز داشته باشد ممکن است متفاوت باشد.

بعضی از کاربران پس از یک شب درمان، نتایج مثبت را گزارش می دهند. بعضی از کاربران متوجه می شوند که مدت زمانی را برای تنظیم شدن با این درمان جدید نیاز دارند تا اینکه در طول روز احساس راحتی کنند. این افراد برای عادت کردن به این نوع درمان بایستی در طول روز چندین نوبت از دستگاه سی پپ CPAP خود استفاده کنند تا اینکه در طول مدت شب بتوانند به راحتی با استفاده از دستگاه سی پپ CPAP خواب راحتی را تجربه کنند.

دستگاه سی پپ CPAP

آیا استفاده از دستگاه سی پپ CPAP عوارض جانبی دارد؟

ماهیت غیر تهاجمی سی پپ CPAP آن را به یک فرم ایمن درمان برای آپنه انسدادی خواب تبدیل می کند. جریان اضافی هوا می تواند منجر به خشک شدن بینی و گلو، آبریزش بینی، گرفتگی بینی یا عطسه شود، اما شرکت های سازنده این دستگاه با تعبیه مرطوب کننده ها ( Humidifier ) توانسته اند این مشکل را نیز به راحتی برطرف کنند.

شایع ترین مشکل با سی پپ CPAP این است که مردم از دستگاه هر شب استفاده نمی کنند. یا در طول شب ماسک را از صورت خود جدا می کنند حتی یک شب عدم استفاده از دستگاه می تواند روز بعد شما را خواب آلود کند.

استفاده صحیح از دستگاه سی پپ CPAP می تواند دنیای شما را متفاوت کند به طوری که شما هر روز احساس انرژی بیشتر ، خلق و خوی بهتر داشته باشید و در نهایت سلامت کلی به شما هدیه دهد.

دستگاه سی پپ CPAP

اندیکاسیونهای درمان با :CPAP

۱- نارسایی هیپوکسمیک تنفس (hypoxic respiratory failure )

تصمیم برای شروع درمان با دستگاه سی پپ cpap براساس شرایط بالینی بیمار است. در واقع سی پپ cpap می تواند در بیماران نارسایی تنفس هیپوکسیمیک بسیار کمک کننده باشد.

کرایتریای مشخص برای شروع درمان با دستگاه کمک تنفسی سی پپ cpap در این بیماران نداریم. اگر بیماری در شرایط حاد دچار هیپوکسمی شده و هنوز هایپرکربی ایجاد نشده و هیپوکسی با اکسیژن اصلاح نمی شود و افت ساچوریشن مربوط به حوادث عروقی نباشد، سی پپ cpapمورد استفاده دارد. البته باید بیمار هنوز اندیکاسیون انتوباسیون را نداشته باشد و خودبخود قادر به تنفس باشد و بتواند راه هوایی را حمایت کند و کار تنفسی لازم را تامین کند.

۲- آپنه انسدادی خواب Obstructive Sleep Apnea:

در مورد آپنه انسدادی خواب سی پپ cpap با باز نگاه داشتن راههای تنفسی و حمایت تنفسی اثر خود را اعمال می کند.

۳- ادم ریوی ناشی از نارسایی قلبی:

در مورد بیماران ادم ریوی ناشی از HF که هایپرکاربی نداشته باشند. سی پپ CPAP با راندن مایعات از داخل آلوئولها و بهبود recruitment آن ها باعث بهبود اکسیژناسیون و اصلاح تبادلات گاز می شود و بسیار کمک کننده است.

فواید دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP:

به طور کلی فواید CPAP در زیر خلاصه شده است:

۱- بازماندن آلوئولها و بهبود Recruitment آن ها

۲- افزایش کمپلیانس compliance ریه ها

۳- کاهش آتلکتازی ریوی

۴- بهبود اکسیژناسیون و اصلاح اختلالات تبادل گازی

۵- افزایش حجم جاری Tidal Volume

۶- کاهش کار تنفسی

۷- کاهش V/Q mismatch

دستگاه سی پپ CPAP

چند مشکل رایج استفاده از دستگاه سی پپ CPAP که باید از آنها اجتناب کرد :

۱- انتخاب اشتباه نوع ماسک و سایز ماسک:

برای اطمینان از انتخاب صحیح نوع ماسک و اندازه آن متناسب با چهره شما حتما با پزشک خود و تامین کننده دستگاه سی پپ CPAP مشورت کنید. هرشخصی دارای شکل و فرم چهره خاصی می باشد بنابراین نوع و اندازه ماسک انتخابی شما با اشخاص دیگر متفاوت می باشد.
انواع متفاوتی از ماسک سی پپ CPAP موجود می باشد. یک نمونه از این ماسک ها ، ماسک فول فیس ( Full Face Mask ) می باشد که بینی و دهان شخص را پوشش می دهد و با بندهایی که در پیشانی و گونه دارند بسته می شوند این نوع ماسک برای کسانی که در خواب از طریق دهان نفس می کشند بسیار راحت بوده همچنین این ماسک جز مناسبترین ماسک ها برای درمان نارسایی حاد تنفسی می باشند.

Nasal Mask

ماسک نازال ( Nasal Mask):

نوع دیگری از ماسک ها، ماسک نازال ( Nasal Mask) می باشند که بر روی بینی قرار می گیرد. درکسانی که از کلاسترفوبیا رنج می برند ماسک های نازال راحت تر تحمل می شود. با استفاده از ماسک های نازال خروج ترشحات تسهیل می شود، مصرف مایعات و غذا خوردن راحت تر است و نسبت به ماسک های فول فیس یا اورونازال فضای مرده کمتری ایجاد می کنند.

Nasal Pillowo Mask

ماسک نازال پیلو ( Nasal Pillowo Mask)

نوع دیگری از ماسک ها، ماسک نازال پیلو ( Nasal Pillowo Mask) می باشند که دارای بالشتک های کوچک هستند که داخل بینی قرار می گیرند و فشار مثبت را از دستگاه سی پپ CPAP به بینی بیمار اعمال می کند و کمتر صورت و چشمان شما را می پوشانند. ماسک ها سایزهای مختلفی دارند که در انتخاب ماسک بسیار با اهمیت می باشد و اکثر ماسک ها قابل تنظیم هستند.

۲- مشکل استفاده از دستگاه سی پپ :(CPAP)

برای عادت کردن به استفاده از دستگاه سی پپ CPAP برای اولین بار بهتر است ابتدا ماسک را برای مدت کوتاهی به صورت خود وصل کرده سپس کمی اجازه دهید تا صورت شما به آن عادت کند سپس در زمانی که در حال تماشای تلویزیون یا مطالعه روزنامه هستید دستگاه را روشن کرده و اجازه دهید تا دستگاه شروع به کار کند بعد از مدتی دستگاه سی پپ CPAP را خاموش کرده و ماسک را از صورت خود جدا کنید و استراحت کنید این کار را چندین بار در طول روز ادامه دهید تا اینکه در طول روز بتوانید به مدت دو ساعت با دستگاه سی پپ CPAP بخواب بروید حال شما به استفاده از این دستگاه عادت کردید.

۳- مشکل تحمل هوای فشرده:

شما می توانید با استفاده از یک دستگاه سی پپ CPAP با قابلیت رمپ Ramp به این موضوع غلبه کنید. این تنظیم به شما اجازه می دهد با فشار کم هوا شروع کنید، سپس دستگاه به طور خودکار و به آرامی فشار هوا را به حالت تنظیم شده شما، افزایش می دهد در حالی که در این مدت شما خوابیده اید. پزشک شما می تواند مدت زمان رمپ را تنظیم کند.

۴- خشکی مجاری تنفسی:

یکی از مشکلات اساسی دستگاه های سی پپ CPAP خشک شدن دهان و مجاری تنفسی می باشد. تمامی دستگاه های سی پپ جدید CPAP برای برطرف کردن مشکل خشک شدن دهان و مجاری تنفسی مجهز به مرطوب کننده یا Humidifire هستند و تنظیمات دستگاه به شما این اجازه را می دهد که میزان رطوبت دهان و مجاری تنفسی خود را کنترل کنید.

۵- احساس کلاستروفوبیا:

برای غلبه بر احساس کلاستروفوبیا ابتدا ماسک را بدون متعلقات و بند در حالی که بیدار هستید بر روی صورت خود قرار دهید. وقتی که احساس راحتی کردید سعی کنید ماسک را با بند استفاده کنید.
بعد، بدون استفاده از بند، سعی کنید ماسک را با خرطومی متصل به صورت خود نگه دارید. دستگاه سی پپ CPAP را با تنظیم مدت زمان رمپ RAMPمناسب روشن کنید. بعد، این کار را با متصل کردن بند های ماسک انجام دهید.

در نهایت، سعی کنید با ماسک و دستگاه سی پپ CPAP بخوابید.
تمرینات ریلکسیشن مانند ریلکسیشن عضلات ممکن است به کاهش اضطراب مربوط به استفاده از سی پپ CPAP کمک کند.

۶- نشتی ماسک ، سوزش یا زخم پوست:

ماسکی که از کناره ها دچار نشتی می باشد یا بر روی صورت شما به طور کامل نمی نشیند موجب می شود که حداکثر فشار تنظیمی مورد نیاز شما که بر روی دستگاه سی پپ CPAP تنظیم شده است بر شما اعمال نگردد. و پوست شما را آزرده کند و همچنین نشتی ماسک می تواند چشمان شما را خشک کرده و سبب ناراحتی چشمان شما گردد.

برای برطرف کردن این مشکل ماسک را به طور صحیح بر روی صورت خود قرار دهید و بندهای آن را درست ببندید. اگر ماسک بالاتر از تیغه بینی شما قرار گرفت ممکن است باعث نشتی و خشک شدن چشمهای شما گردد. اگر با چنین مشکلی برخورد کردید حتما از شرکتی که دستگاه را تهیه نمودید بخواهید ماسک مناسب با سایز بندی صورت شما برایتان تهیه کند.

۷- مشکل خوابیدن با دستگاه سی پپ CPAP:

سعی کنید در طول روز چندین بار ماسک را به تنهایی به صورت خود وصل کنید تا به آن عادت کنید سپس در طول شب می توانید به راحتی با دستگاه بخوابید.
رمپ دستگاه سی پپ CPAP خود را تنظیم کنید تا فشار را به آرامی به حداکثر فشار تنظیمی برساند این به شما کمک می کند که در طول شب به راحتی بخواب بروید.

با گذشت زمان و صبر، سی پپ CPAP میتواند کیفیت زندگی و سلامت شما را تا حد زیادی تحت تأثیر قرار دهد.

هشدارها و احتیاط ها:

۱- دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP فقط با دستور یا نسخه پزشک به بیمار فروخته می شود از این دستگاه قبل از مشخص شدن فشار درمانی که توسط پزشک تجویز شده استفاده نکنید.

۲- دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP باید مطابق دستور پزشک معالج به کار رود، توسط متخصص مجاز تنظیم و راه اندازی شود، آموزش های لازم به فرد استفاده کننده داده شود.

۳- هرگز دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP را از فروشگاه ها و افراد غیر مجاز و غیر متخصص خریداری نکنید.

۴- دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP حتما باید با وسایل جانبی دارای استاندارد CEاز جمله ماسک مناسب بکار گرفته شود.

۵- برای جلوگیری از وارد شدن آب مرطوب کننده ( Humidifire ) به داخل دستگاه سی پپ CPAP، هرگز دستگاه را کج یا وارونه نکنید.

۶- دستگاه سی پپ CPAP را با آب داخل مرطوب کننده به جایی حمل یا ارسال نکنید، لطفا قبل از حمل دستگاه مرطوب کننده را، کاملا از آب خالی کنید.

۷- فیلتر پشت دستگاه سی پپ CPAP را هر هفته یکبار زیر آب معمولی شسته بعد از اینکه کاملا خشک شد در جای خود قرار دهید.

۸- در صورتی که دستگاه سی پپ CPAP به صورت غیرعادی کار کرد یا صدای غیرمعمولی از آن شنیده شد، دستگاه را خاموش کرده، از آن استفاده نکنید و به مرکز خدمات پس از فروش مراجعه نمایید.

۹- هنگام استحمام از دستگاه سی پپ CPAP استفاده نکنید.

۱۰- دستگاه سی پپ CPAP را در آب یا هرگونه مایع دیگر نیانداخته و غوطه ور نسازید.

۱۱- برای جلوگیری از خطر برق گرفتگی، همیشه در زمان تمیز کردن دستگاه سی پپ CPAP، سیم برق آن را قطع نمایید.

۱۲- هیچگاه دستگاه سی پپ CPAP را با آب شستشو ندهید یا آن را در آب قرار ندهید. هیچگاه اجازه ندهید که مایعات به داخل یا اطراف ورودی ها، سوئیچها یا فیلتر هوا راه یابد، در صورت تماس با مایعات دستگاه آسیب خواهد دید. در صورت بروز چنین اتفاقی، از دستگاه استفاده نکنید و سیم برق آن را جدا نمایید و به مرکز خدمات پس از فروش مراجعه نمایید.

۱۳- دستگاه سی پپ CPAP را روی یک سطح هموار قرار دهید. مطمئن شوید که مسیر ورود هوا در پشت دستگاه بسته نشده باشد.

۱۴- در صورتی دستگاه سی پپ CPAP از روی ارتفاع به پایین افتاد، عملکرد صحیح دستگاه را بررسی نمایید. در صورتی که دستگاه به صورت صحیح کار نکرد یا قاب آن آسیب دیده بود؛ دستگاه را خاموش کرده، از آن استفاده نکنید و به مرکز خدمات پس از فروش مراجعه نمایید.

۱۵- به منظور جلوگیری از ورود آب داخل مخزن مرطوب کننده به دستگاه، اتصالات و ماسک، می بایست همواره دستگاه در موقعیتی پایین تر از سر بیمار قرار گیرد و در زمان استفاده از دستگاه به همراه مرطوب کننده دستگاه در محل ثابتی باشد.

۱۶- از دستگاه سی پپ CPAP در اتاقی که دمای آن بالای ۳۵ درجه است، استفاده نکنید. چنانچه دستگاه در دمایی بالاتر از ۳۵ درجه استفاده شود، ممکن است درجه حرارت جریان هوا به بیش از ۴۱ درجه برسد که می تواند باعث سوزش یا آسیب به مجاری تنفسی بیمار شود.

۱۷- دستگاه سی پپ CPAP را نزدیک اشیایی مانند پرده و یا دستگاه های گرم کننده مانند دستگاه تهویه هوا، رادیاتورها و دستگاه های تولید باد گرم قرار ندهید، زیرا ممکن است جریان هوا کار دستگاه را مختل سازد.

نظافت دستگاه سی پپ CPAP:

۱- قاب دستگاه:

دستگاه سی پپ CPAP را را از برق جدا کنید. با یک دستمال خشک تمیز به همراه مقدار کمی مایع ضدعفونی کننده (آب و الکل) دستگاه را نظافت نمایید. . پیش از استفاده از دستگاه و اتصال آن به برق، اجازه دهید دستگاه کاملاً خشک شود.

۲-فیلتر هوای ورودی (استاندارد):

کثیف بودن فیلتر هوای ورودی باعث بالا رفتن دمای دستگاه سی پپ CPAP می شود. فیلتر هوای ورودی باید هر هفته یا هر ۱۰ روز چک شود و در صورت نیاز نظافت شود فیلتر در پشت دستگاه قرار دارد. فیلتر را از پشت دستگاه CPAP جدا کرده و آن را زیر آب معمولی قرار دهید تا گرد و غبار آن کاملا برطرف شده و بعد از اطمینان از خشک شدن کامل، آن را در جای خود قرار دهید.

۳- خرطومی:

لوله خرطومی انتقال هوا باید به صورت هفتگی نظافت شود. لوله را از دستگاه و ماسک جدا نمایید. از محلول آب گرم و مقدار کمی مایع تمیزکننده برای نظافت داخل لوله خرطومی استفاده کنید. لوله را به طور کامل بشویید و اجازه دهید با هوا خشک شود.

۴- ماسک:

ماسک باید به صورت هر روز یا حداکثر هفتگی نظافت شود. ماسک را از لوله خرطومی جدا نمایید. از محلول آب گرم و مقدار کمی مایع تمیزکننده برای نظافت داخل ماسک استفاده کنید. ماسک را به طور کامل بشویید و اجازه دهید با هوا خشک شود.

مشکلات احتمالی دستگاه CPAP و نحوه رفع آنها:

 

 

شماره تماس


بنیان طب جراح

*        شرکت بنیان طب جراح       *